Sörla þáttr - eða Heðins saga ok Högna.
I.
KAPÍTULI
FYRIR
austan Vanakvísl í Asía var kallat Asíaland eða Asíaheimr, en þat fólk var
kallat Æsir, er þar byggðu, en höfuðborgina kölluðu þeir Ásgarð. Óðinn var þar
nefndr konungr yfir. Þar var blótstaðr mikill. Njörð ok Frey setti Óðinn
blótgoða. Dóttir Njarðar hét Freyja. Hún fylgdi Óðni ok var friðla hans. Menn
þeir váru í Asía, er einn hét Álfrigg, annarr Dvalinn, þriði Berlingr, fjórði Grérr.
Þeir áttu heima
skammt frá höll konungs. Þeir váru menn svá hagir, at þeir lögðu á allt gerva
hönd. Þess háttar menn, sem þeir váru, kölluðu menn dverga. Þeir byggðu einn
stein. Þeir blönduðust þá meir við mannfólk en nú.
Óðinn unni mikit Freyju, enda var
hún allra kvenna fegrst í þann tíma. Hún
átti sér eina skemmu. Hún var, bæði fögr ok sterk, svá at þat segja menn, at ef
hurðin var aftr ok læst, at engi maðr mætti koma í skemmmuna án vilja Freyju.
Þat var einn dag, er Freyju varð gengit til steinsins, hann var þá opinn.
Dvergarnir váru at smíða eitt gullmen. Þat var þá mjök fullgert. Freyju leist
vel á menit. Dvergunum leist ok vel á Freyju. Hún falaði menit at dvergunum,
bauð í móti gull ok silfr ok aðra góða gripi. Þeir kváðust ekki féþurfi, sagðist
hverr vilja sjálfr sinn part selja í meninu ok ekki annat fyrir vilja hafa en
hún lægi sína nótt hjá hverjum þeira. Ok hvárt sem hún lét at þessu komast betr
eða verr, þa keyptu þau þessu. Ok at liðnum fjórum náttum ok enduðum öllum
skildaga, afhenda þeir Freyju menit. Fór hún heim í skemmu sína ok lét kyrrt
yfir sér, sem ekki hefði í orðit.
II.
KAPÍTULI
Maðr
hét Fárbauti. Hann var karl einn ok átti sér kerlingu þá, er Laufey er nefnd.
Hún var bæði mjó ok auðþreiflig; því var hún Nál kölluð. Þau áttu sér einn son
barna. Sá var Loki nefndr. Hann var ekki mikill vöxtum, orðskár var hann snemma
ok skjótligr í bragði. Hann hafði fram yfir aðra menn visku þá, er slægð
heitir. Hann var mjök kyndugr þegar á unga aldri, því var hann kallaðr Loki
lævíss. Hann réðst til Óðins í Ásgarð ok gerðist hans maðr. Óðinn mælti
hvatvetna eftir honum, hvat sem hann tók til, enda lagði hann oft stórar
þrautir fyrir hann, ok leysti hann þær allar vánu betr af höndum. Hann varð ok
náliga alls víss, þess er við bar, sagði hann ok allt Óðni, þat er hann vissi.
Þat
er ok sagt, at Loki varð víss, er Freyja hafði fengit menit ok svá, hvat hún
hafði móti gefit; sagði hann þetta Óðni. En er Óðinn varð þess víss, sagði
hann, at Loki skyldi ná meninu ok fá sér. Loki kvað þat óvænligt sakir þess, at
engi maðr má í skemmuna komast fyrir utan vilja Freyju. Óðinn sagði, at hann
skyldi fara verða ok eigi aftr koma, fyrr en hann hefði nát meninu. Loki sneri
þá í brottu æpandi. Flestir urðu við þat kátir, er Loka gekk lítt til. Hann
gengr til skemmu Freyju, ok var hún læst. Hann leitaði við inn at komast ok gat
eigi. Kuldaveðr var úti mikit, ok tók honum fast at kólna. Hann varð þá at
einni flugu. Hann flökti þá um alla lása ok með öllum fellum ok gat hvergi loft
fundit, svá at hann mætti inn komast. Uppi allt hjá burstinni ok þó eigi meiri
boru fann hann en sem stinga mætti í nál; þá boru bograr hann inn. En er hann
kom inn, var hann flenneygr mjök ok hugði at, ef nokkurir vekti, en hann gat
þat sét, at allt svaf í skemmunni. Hann ferr þá innar at sænginni Freyju ok
skynjar þá, at hún hefir menit á hálsi sér ok at nistin horfðu niðr á. Loki
verðr þá at einni fló. Hann sest á kinn Freyju ok höggr svá, at Freyja vaknar
ok snerist við ok sofnar aftr. Þá dregr Loki af sér flóar haminn, lokkar þá af
henni menit, lýkr þá upp skemmunni ok ferr í burt ok færir Óðni.
Freyja
vaknar um morgininn ok sér, at opnar eru dyrrnar, en ekki brotit, en menit var
í brottu it góða. Hún þykkist vita, hver brögð í munu vera, gengr inn í
höllina, þegar hún er klædd, fyrir Óðin konung ok talar um, at hann hafi illa
látit gera at stela frá henni góðgrip hennar ok biðr hann fá sér aftr góðgrip
sinn. Óðinn segir, at hún skal þat aldri fá, svá at eins hefir hún at því
komist, - "nema þú orkir því, at þeir konungar tveir, at tuttugu konungar
þjóna hvárum, verði missáttir ok berist nieð þeim álögum ok atkvæðum, at þeir
skulu jafnskjótt upp standa ok berjast sem þeir áðr falla, utan nokkurr maðr
kristinn verði svá röskr ok honum fylgi svá mikil gifta síns lánardrottins, at
hann þori at ganga í bardaga þeira ok vega með vápnum þessa menn. Þá it fyrsta
skal þeira þraut lyktast, hverjum höfðingja sem þat verðr lagit at leysa þá svá
ór ánauð ok erfiði sinna fárligra framferða." Freyja játtaði því ok tók
við meninu.
III.
KAPÍTULI
Í
þann tíma, er liðnir váru frá falli Frið-Fróða fjórir vetr ok tuttugu, réð sá
konungr Upplöndum í Noregi, at Erlingr hét. Hann átti sér drottningu ok tvá
sonu. Hét Sörli sterki inn ellri, en Erlendr inn yngri. Þeir váru efniligir
menn. Sörli var þeira sterkari. Þeir lögðu í hernað, þegar þeir höfðu aldr til.
Þeir börðust við Sindra víking Sveigisson, Hákasonar sækonungs í Elfarskerjum,
ok fell þar Sindri víkingr ok allt lið hans. Í þeiri orrostu fell ok Erlendr
Erlingsson. Eftir þat helt Sörli í it Eystra salt ok herjaði þar ok vann svá
mörg stórvirki, at seint er öll at skrifa.
IV.
KAPÍTULI
Hálfdan
hefir konungr heitit. Hann réð fyrir Danmörk. Hann sat í stað, er Hróiskelda
heitir. Hann átti Hveðnu ina ellri. Þeira synir váru þeir Högni ok Hákon. Þeir
váru afburðarmenn á vöxt ok afl ok alla atgervi. Þeir lögðu í hernað, þegar
þeir váru þroskaðir.
Nú
er þar til at taka, at Sörli er, at á einu hausti heldr hann til Danmerkr.
Hálfdan konungr hafði þá ætlat í konungastefnu. Hann var þá mjök hniginn í efra
aldr, er sjá saga gerðist. Hann átti dreka svá góðan, at eigi fannst annarr
slíkr á Norðrlöndum sakir sterkleika ok alls hagleiks. Hann flaut um strengi í
höfninni, en Hálfdan konungr var á landi ok hafði látit heita fararmungát sitt.
En er Sörli sá drekann, rann í hjarta hans eigingirnd mikil, svá at hann vildi
drekann eiga fyrir hvern mun ok einn, enda er þat ok flestra manna sögn, at
eigi hafi betri gripr verit í skipi en í þessu at fráteknum drekanum Elliða ok
Gnoð ok Orminum langa á Norðrlöndum. Hann talaði þá við menn sína, at þeir
skyldu búast til bardaga, - "því at vér skulum drepa Hálfdan konung, en
eignast drekann."
Máli
hans svarar sá maðr, er Sævarr hét; hann var stafnbúi hans ok stallari:
"Þat er eigi ráð, herra," segir hann, "því at Hálfdan er höfðingi
mikill ok frægr maðr. Hann á ok sonu þá tvá, er ráðnir eru til hefnda, því at
þeir eru nú einir hverir frægastir menn." - "Þó at þeir sé goðunum
fremri," sagði Sörli, "þá skal ek einn veg berjast ok áðr."
Búast þeir nú til bardaga. Kemr nú njósn Hálfdani konungi. Bregðr hann við ok
ferr til skipa ok menn hans allir, búast þegar til bardaga. Lögðu þat sumir
menn til með Hálfdani, at honum væri óráð í at berjast ok hann skyldi flýja
sakir liðsmunar. Konungr sagði, at fyrr skyldi hverr falla um annan þveran en
hann skyldi flýja Búast nú hvárirtveggju til orrostu, ok slær nú í inn harðasta
bardaga, ok lýkr með því, at Hálfdan konungr fellr ok allt lið hans. Síðan tók
Sörli drekann ok allt þat, er á honum var fémætt.
Síðan
spurði Sörli, at Högni var kominn ór hernaði ok lá við Óðinsey. Þangat heldr
Sörli skipum sínum, ok þegar þeir finnast, sagði hann honum fall Hálfdanar,
föður síns, ok býður honum sættir ok sjálfdæmi ok þar með fóstbræðralag, en
Högni neitaði því öllu. Síðan börðust þeir, sem segir í Sörlastikka. Gekk Hákon
allvel fram ok drap Sævar, merkjamann Sörla ok stafnbúa. Eftir þat drap Sörli
Hákon, en Högni drap Erling konung, föður Sörla. Síðan börðust þeir Högni ok
Sörli, ok fell Sörll fyrir Högna af mæði ok sárum, ok lét Högni síðan græða hann,
ok svörðust þeir í fóstbræðralag ok heldu þat vel, meðan þeir lifðu báðir. En
Sörli lifði þeira skemmr ok fell í Austrvegi fyrir víkingum, sem segir í
Sörlastikka ok hér segir:
Fell
inn forsnjalli
fyrst
inn víglysti
ýgr í
Austrvegi
allr
á helpalla,
dauðr
um dalreyðar
dáðkunnr
miskunnar,
beit
at brandmóti
brynstingr
víkingum.
En
sem Högni frétti fall Sörla, herjaði hann í Austrveg á sama sumri ok hafði alls
staðar sigr ok varð þar konungr yfir, ok segja menn svá, at tuttugu konungar
urðu skattgildir undir Högna konung ok heldu af honum ríki. Högni varð svá
frægr af sínum stórvirkjum ok hernaði, at hans nafn var jafnvel kunnigt norðr
við Finnabú sem út í parís ok allt þar í milli.
V.
KAPÍTULI
Hjarrandi
hefir konungr heitit. Hann réð fyrir Serklandi. Hann átti sér drottningu ok
einn son, þann er Heðinn er nefndr. Hann var snemma afreksmaðr at afli, vexti
ok atgervi. Hann lagði í hernað á æskualdri ok gerðist sækonungr ok herjaði
víða um Spanía ok Græcia ok öll nálæg ríki, svá at hann skattgildi undir sik
tuttugu konunga, svá at allir heldu af honum land ok lén. Heðinn sat á vetrum
heima í Serklandi.
Þat
er sagt einhvern tíma, at Heðinn fór á skóg með hirð sinni. Hann varð staddr í
rjóðri einn sinna manna. Hann sá konu sitja á stóli í rjóðrinu, mikla vexti ok
fríða sjónum. Hún kvaddi Heðin kurteisliga. Hann spurði hana at nafni, en hún
nefndist Göndul. Síðan talast þau við, spyrr hún hann at stórvirkjum sínum, en
hann sagði henni allt af létta ok spurði hana, hvárt hún vissi nokkurn konung
sér jafnan at hreysti ok harðræði, frægðum ok framkvæmdum. Hún kveðst þann
vita, er ekki skyrti við hann ok eigi þjónuðu síðr tuttugu konungar en honum,
ok kvað hann Högna heita ok sitja norðr í Danmörk. "Þat veit ek,"
sagði Heðinn, "at þat skulum vit reyna, hvárr okkar fremri er." -
"Mál mun þér," segir Göndul, "til manna þinna; þeir munu leita
þín." Síðan skilja þau, ferr hann til manna sinna, en hún sat þar eftir.
Þegar at várdögum býr Heðinn ferð sína, hefir einn dreka ok á þrjú hundruð manna.
Hann heldr norðr í heima; hann siglir þat sumar ok þann vetr. At várdögum kom
hann í Danmörk.
VI.
KAPÍTULI
Högni
konungr sat þá heima. Ok er hann spyrr, at ágætr konungr er þar við land
kominn, býðr hann honum heim til ágætrar veislu. Heðinn þekktist þat. Ok er
þeir sátu við drykk, spurði Högni, hvert eyrendi Heðinn hefði, er hann fýstist
svá langt norðr í heima. Heðinn sagði þat sitt eyrendi, at þeir reyndi með sér
hug ok hreysti, íþróttir ok alla atgervi. Högni lést þess búinn. Ok annan dag
árla fóru þeir á sund ok í skotbakka. Þeir frömdu ok burtreið ok vápnfimi ok
allar íþróttir ok váru svá jáfnir á alla atgervi, at engi þóttist mega í milli
sjá, hvárr fremri væri. Eftir þetta gert sverjast þeir í fóstbræðralag ok
skyldu allt eiga at helmingi. Heðinn var ungr ok ókvæntr, en Högni var nokkuru
ellri. Hann átti Hervöru Hjörvarðsdóttur, Heiðrekssonar úlfhams. Högni átti
dóttur, er Hildr hét. Hún var allra kvenna vænst ok vitrust. Hann unni mikit
dóttur sinni. Ekki átti hann barna fleira.
VII.
KAPÍTULI
Þat
er sagt, at nokkuru síðar færi Högni í hernað, en Heðinn sat eftir ok skyldi
geyma ríkis. Þat var einn dag, at Heðinn fór á skóg at skemmta sér. Þá var
blítt veðr. Honum varð enn vikit í burt frá mönnum sínum. Hann kom í eitt
rjóðr. Þar sá hann sitja konu á stóli þá sömu, er hann sá fyrr á Serklandi, ok
leist honum sem hún væri nú allt fegri en fyrr. Hún kastaði enn orðum fyrr á
hann ok gerði sik blíða í máli. Hún helt á einu horni, ok var lok yfir. Konungi
rann hugr til hennar. Hún bauð honum at drekka, en konungr var þyrstr, því at
honum var varmt orðit, tekr við ok drekkr. En er hann hafði drukkit, brá honum
mjök undarliga við, því at hann mundi engan hlut þann, sem áðr hafði yfir
gengit. Hann settist þá niðr, ok töluðust þau við. Hún spurði, hvárt honum
hefði nokkut svá reynst sem hún hafði sagt honum fyrr um íþróttir Högna ok
harðræði. Heðinn sagði þat satt vera, - "því at hann skorti ekki við mik
neina atgervi, er vit reyndum, ok því höfum vit kallast jafnir." -
"Ekki eru þit þó jafnir," segir hún. "Hvat finnr þú til þess?"
segir hann. "Þat finn ek til," segir hún, "at Högni á sér
drottningu af stórum ættum, en þú átt þér enga konu." Hann svarar:
"Högni giftir mér þegar Hildi, dóttur sína, er ek vil biðja, ok er ek þá
ekki verr kvæntr en hann." - "Minnkast þá metnaðr þinn" segir
hún, "ef þú biðr Högna mægða. Hitt væri heldr til, ef þik skyrti hvárki
hug né hreysti, sem þú lætr at sé, at nema Hildi í burtu, en drepa drottningu
með því móti at taka hana ok leggja hana niðr fyrir barðit á drekanum ok láta
hann sníða hana sundr, þá er hann er fram settr." Svá var Heðinn fanginn í
illsku ok óminni af öli því, er hann hafði drukkit, at honum sýndist ekki annat
ráð en þetta, ok ekki mundi hann til, at þeir Högni væri fóstbræðr.
Síðan
skildu þau, ok fór Heðinn til manna sinna. Þetta var at áliðnu sumri. Heðinn
skipar þá mönnum sínum at búa til drekann, því at hann kveðst heim vilja til
Serklands. Síðan gekk hann til skemmu ok tók sinni hendi hvára, drottningu ok
Hildi, ok gengr út með þær. Menn tóku klæði ok gripi Hildar. Þeir einir váru
menn í ríkinu, at ekki þorðu at gera sakir Heðins ok manna hans, því at hann
var mjök ófrýnligr. Hildr spurði Heðin, hvat er hann ætlaði, en hann sagði
henni. Hún bað hann eigi svá gera, - "því at faðir minn mun gifta mik þér,
ef þú vilt biðja mín." - "Eigi vil ek þat gera," segir Heðinn,
"at biðja þín." - "Ok þó at þat sé," segir hún, "at þú
vilir ekki annat en flytja mik í burt, þá munu þit faðir minn þó sættast, en ef
þú gerir svá illa ok ómannliga, at þú vinnir bana móður minni, þá munu þit
faðir minn aldri sættast, ok þessliga hafa mér draumar gengit, sem þit munið
berjast ok drepast niðr, ok þó muni þar annat þyngra á koma, ok mun mér þat
mikill harmr, ef ek skal horfa upp á föður minn, at hann skuli standa undir
meingerðum ok miklum álögum, en mér er þó engi gleði í at sjá þik í illendum ok
erfiðismunum." Heðinn kveðst aldri hirða, hvat er bak kæmi, ok sagðist
gera mundu sem áðr. "Eigi máttu nú at gera," segir Hildr, "því
at þér er eigi sjálfrátt um. Síðan gekk Heðinn til strandar. Var þá settr fram
drekinn. Skaut hann þá drottningu niðr fyrir barðit. Lét hún þar líf sitt, en
Heðinn gengr út á drekann.
Ok
er hann er albúinn, fýsir hann at ganga á land einn sinna manna ok í þann sama
skóg, sem fyrr hafði hann gengit. Ok er hann kom fram í rjóðrit, sá hann þar
Göndul sitja á stóli. Þau kvöddust kunnliga. Heðinn sagði henni frá framferðum
sínum; hún lét vel yfir. Hún hafði þar hornit þat, er hún fór fyrr með, ok bauð
honum at drekka af Hann tók við ok drakk, en er hann hafði drukkit, seig at
honum svefn, ok hallaði hann sér í kné henni. En er hann var sofnaðr, fór hún
undan höfði honum ok mælti: "Nú vígi ek þik undir öll þau atkvæði ok
skildaga, sem Óðinn fyrir mælti, ok ykkr Högna báða ok allt lið ykkart."
Síðan vaknaði Heðinn ok sá svipinn af Göndul ok sýndist honum þá svört ok
mikil. Heðinn mundi nú allt ok þótti mikit slys sitt, hugsar nú at fara nokkut
langt í burt, svá at hann mætti eigi dagliga heyra brigsli sinna vándra
framferða, ferr nú til skips, lætr skjótt ór landfestum, stendr byrr af landi,
ok siglir svá í burt með Hildi.
VIII.
KAPÍTULI
Nú
kemr Högni heim, verðr nú víss ins sanna, at Heðinn hefir siglt í brott með
Hildi ok drekann Hálfdanarnaut, en drottning lá dauð eftir. Högni varð við
þetta mjök reiðr ok bað menn við bregða þegar ok sigla eftir Heðni. Gera þeir
nú ok svá ok fá inn besta byr, koma æ þar at kveldi á þær hafnir, sem Heðinn
hafði burt siglt áðr um morgininn.
Þat
var einn dag, er Högni helt til hafnar, at þá váru segl Heðins at sjá við hafi.
Þá halda þeir Högni þegar eftir. Þat er sannliga sagt, at þá fekk Heðinn
andviðri í móti sér, en Högna helst inn sami byrr. Heðinn leggr þá upp at eyju
þeiri, er Há heitir, ok leggr þar í lægi. Bráðliga kemr Högni eftir, ok er þeir
finnast, kveðr Heðinn hann blíðliga. "Þat er þér at segja,
fóstbróðir," segir Heðinn, "at mik hefir hent svá mikit slys, at þat
má engi bæta nema þú. Ek hefi hertekit dóttur þína ok dreka, en veitt líflát
drottningu þinni ok þó eigi af eiginligri illsku minni, heldr af vándum spám ok
illum álögum. Vil ek nú, at þú skerir einn ok skapir okkar í milli. Þat vil ek
ok bjóða þér at leggja bæði af Hildi ok drekann, menn alla ok fé, en fara svá
langt út heima, at ek koma aldri til Norðrlanda né þér í augsýn, meðan ek
lifi." Högni svarar: "Ek hefða gift þér Hildi, ef þú hefðir hennar
beðit. Nú þó ok, at þú hefðir hertekit Hildi, þá mættim vit þó sættast fyrir
þat. En nú, er þú hefir gert svá mikit óverkan, at þú hefir níðst á drottningu
ok drepit hana, er engi ván á, at ek vili sættum taka. Skulu vér ok reyna þegar
í stað, hvárir stærst kunna at höggva." Heðinn svarar: "Hitt er ráð,
ef þú vilt ekki annat en berjast, at vit reynim tveir með okkr, því at hér áttu
við engan mann sakir nema við mik. Dugir þat eigi, at ómakligir menn gjaldi
glæpa minna ok illgerða." Fylgdarmenn þeira svöruðu allir sem eins munni,
at þeir skyldu fyrr falla hverr á fætr öðrum, heldr en þeir næði höggum við at
skiptast. En er Heðinn sá, at Högni vildi ekki annat en berjast, þá bað hann
sína menn á land ganga. "Skal ek eigi lengr bila við Högna né biðjast
undan bardaga, ok dugi nú hverr eftir drengmennsku."
Ganga
þeir nú á land ok berjast. Er Högni allæfr, en Heðinn bæði vápnfimr ok
stórhöggr. Þat er með sannendum sagt, at svá mikil atkvæði ok illska fylgdi
þessum álögum, at þó at þeir klyfist í herðar niðr, þá stóðu þeir upp sem áðr
ok börðust. Hildr sat í einum lundi ok sá upp á þenna leik. Þessi armæða ok
ánauð gekk alla stund frá því, at þeir tóku til at berjast, ok framan til þess,
er Óláfr Tryggvason varð konungr at Noregi. Segja menn, at þat væri fjórtán
tigir ára ok þrjú ár, áðr en þessum ágæta manni, Óláfi konungi, yrði þat lagit,
at hans hirðmaðr leysti þá frá þessu aumliga áfelli ok skaðligum skapraunum.
IX.
KAPÍTULI
Á
fyrsta ári ríkis Óláfs konungs er sagt, at hann kæmi við eyna Há ok lagði þar í
lægi eitt kveld. Sá var þar vani við fyrr sagða ey, at þar hurfu hverja nátt
varðmenn, svá at engi vissi, hvat af varð. Ívarr ljómi átti vörð at halda þessa
nótt. En er allir menn váru sofnaðir á skipum, tók Ívarr sverðit, er átt hafði
Járnskjöldr, en Þorsteinn, sonr hans, hafði gefit honum, ok öll herklæði sín ok
gekk upp á eyna. En er hann er upp kominn á eyna, sá hann mann ganga í mót sér.
Sá var mikill vexti ok allr blóðugr, með miklum áhyggjusvip. Ívarr spurði þenna
mann at nafni. Hann kvaðst Heðinn heita ok vera Hjarrandason, kynjaðr utan ór
Serklandi. "Er þér þat satt at segja, at þó at hér hafi horfit vökumenn,
at þat er mér at kenna ok okkr Högna Hálfdanarsyni, því at vit erum orðnir
fyrir svá miklum atkvæðum ok ánauðum ok okkrir menn, at vér berjumst bæði nætr
ok daga, ok hefir þessu gengit marga mannsaldra, en Hildr Högnadóttir sitr ok
sér upp á. En Óðinn hefir þetta lagit á oss ok ekki annat til undanlausnar en
nokkurr kristinn maðr berist við oss, þá skal sá eigi upp standa, er hann drepr,
ok þá er hverr sá leystr frá sinni ánauð. Nú vilda ek biðja þik, at þú færir
til bardaga með oss, því at ek veit, at þú ert vel kristinn, svá ok, at konungr
sá, er þú þjónar, er mikillar hamingju. Segir mér ok svá hugr um, at vér munum
af honum ok hans mönnum nokkut gott hljóta." Ivarr játtar at fara með
honum. Heðinn varð glaðr við þat ok mælti: "Þess skaltu varast at ganga
eigi framan at Högna ok þess annars at drepa mik eigi fyrr en Högna sakar þess,
at þat er einkis mennsks manns at ganga framan at Högna eða drepa hann, ef ek
er áðr dauðr, því at hann hefir ægishjálm í augum ok hlífir engu vætta, ok því
er þat eina til, at ek gangi at honum framan ok berjumst ek við hann, en þú
gangir at baki honum ok veitir honum banatilræði, því at þér mun lítit fyrir
verða at bana mér, þó at ek lifi vár allra lengst."
Síðan
ganga þeir til bardaga, ok sér Ivarr, at þetta er allt satt, sem Heðinn hafði
sagt honum. Gengr hann at baki Högna ok höggr í höfuð honum ok klýfr hann í
herðar niðr. Fellr Högni þá dauðr ok stóð aldri upp síðan. Síðan drap hann þar
þá menn alla, er at bardaganum váru, en síðast Heðinn, ok varð honum lítit
fyrir því. Síðan gekk hann til skipa, ok varð þá lýst af degi. Hann fór til
konungs ok sagði honum. Konungr lét vel yfir verki hans ok sagði honum
giftuliga tekist hafa. Eftir um daginn gengu þeir á land ok þar til, sem
bardaginn hafði verit, ok sá þar engan stað þeira tíðenda, er þar höfðu verit,
en sást blóð á sverði Ívars til merkja, ok aldri hurfu þar varðhaldsmenn síðan.
Konungr fór heim eftir þetta í ríki sitt.