|
Sigurðarkviða
Fáfnisbana
hin fyrsta
eða
Gripisspá
|
|
Gripir het
son Eylima, broþir Hiordisar; hann reþ londom oc
var allra manna vitrastr oc framvíss. Sigvrþr
reið einn saman oc com til hallar Gripiss.
Sigvrþr var a/þkendr; hann hitti mann at mali vti
fyr ha/llinni, sa nefndiz Geitir; þa
qvaddi Sigvrþr hann mals oc spyrr:
|
|
|
1
5
|
«Hverr byggir
her
borgir þessar,
hvat þann þioþkonvng
þegnar nefna?»
Geitir qvaþ:
«Gripir heitir
gvmna stióri,
sa er fastri reþr
foldo oc þegnom.»
|
|
|
|
2
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Er horscr konvngr
heima i landi,
mvn sa gramr viþ mic
ganga at mela?
mals er þarfi
maþr okvnnigr,
vil ec fliotliga
finna Gripi.»
|
|
|
|
3
5
|
Geitir qvaþ:
«Þess mvn glaðr konvngr
Geiti spyria,
hverr sa maþr se,
er mals qveþr Gripi.»
Sigvrþr qvaþ:
«Sigvrþr ec heiti,
borinn Sigmvndi,
enn Hiordís er
hilmis moþir.»
|
|
|
|
4
5
|
Þa gecc Geitir
Gripi at segia:
«Her er maþr vti
okvþr kominn,
hann er itarligr
at aliti,
sa vill, fylcir!
fvnd þinn hafa.»
|
|
|
|
5
5
|
Gengr or scala
scatna drottinn
oc heilsar vel
hilmi comnom:
«Þiggþv her, Sigvrþr!
veri somra fyrr,
enn þv, Geitir! tac
viþ Grana sialfom.»
|
|
|
|
6
5
|
Mela namo
oc mart hiala,
þa er raþspacir
reccar fvndvz.
Sigvrþr qvaþ:
«Segdv mer, ef þv veizt,
moþvrbroþir!
hve mvn Sigvrþi
snvna efi?»
|
|
|
|
7
5
|
Gripir qvaþ:
«Þv mvnt maþr vera
moztr vnd solo
oc hestr borinn
hveriom iofri,
giofvll af gvlli,
enn gleyggr flvgar,
itr aliti
oc i orþom spacr.»
|
|
|
|
8
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Segðv, gegn konvngr!
gerr, enn ec spvria,
snotr, Sigvrþi,
ef þv sia þicciz:
hvat mvn fyrst goraz
til farnaðar,
þa er or garþi emc
genginn þinom?»
|
|
|
|
9
5
|
Gripir qvaþ:
«Fyrst mvntv, fylcir!
fa/dvr vm hefna
oc Eylima
allz harms reca;
þv mvnt harþa
Hvndings sono
snialla fella,
mvndv sigr hafa.»
|
|
|
|
10
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Segþv, itr konvngr,
ettingi! mer
heldr horscliga,
er viþ hvgat melom:
sér þv Sigvrþar
snor bra/gð fyr,
þa/ er hest fara
vnd himinsca/tom?»
|
|
|
|
11
5
|
Gripir qvaþ:
«Mvndv einn vega
orm inn frána,
þann er graðvgr liggr
a Gnitaheiði;
þv mvnt baðom
at bana verþa
Regin oc Fafni,
rett segir Gripir.»
|
|
|
|
12
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Avþr mvn orinn,
ef ec eflic sva
víg meþ virþom,
sem þv vist segir;
leiþ at hvga
oc lengi seg:
hvat mvn enn vera
efi minnar?»
|
|
|
|
13
5
|
Gripir qvaþ:
«Þv mvnt finna
Fafnis boli
oc vp taca
a/þ inn fagra,
gvlli hleþa
a Grana bógo,
riþr þv til Givca,
gramr vigrisinn!»
|
|
|
|
14
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Enn scaltv hilmi
i hvgazroþo,
framlyndr iofvrr!
fleira segia:
gestr em ec Givca
oc ec geng þaðan,
hvat mvn enn vera
efi minnar?»
|
|
|
|
15
5
|
Gripir qvaþ:
«Sefr a fialli
fylcis dottir
biort i brynio
eptir bana Helga;
þv mvnt ha/ggva
hvosso sverþi,
brynio rista
meþ bana Fafnis.»
|
|
|
|
16
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Brotin er brynia,
brvþr mela tecr,
er vacnaþi
víf or svefni;
hvat mvn snot at heldr
viþ Sigvrþ mela,
þat er at farnaþi
fylci verþi?»
|
|
|
|
17
5
|
Gripir qvaþ:
«Hon mvn rikiom þer
rvnar kenna
allar þer er aldir
eignaz vildo,
oc a mannz tvngo
mela hveria,
lyf meþ lecning;
lifþv heill, konvngr!»
|
|
|
|
18
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Nv er þvi locit,
nvmin ero froþi,
oc em brá/t þaðan
bvinn at riþa;
leið at hvga
oc lengra seg:
hvat mvn meirr vera
minnar efi?»
|
|
|
|
19
5
|
Gripir qvaþ:
«Þv mvnt hitta
Heimis bygdir
oc glaþr vera
gestr þioþkonvngs;
fariþ er, Sigvrþr!
þatz ec fyr vissac,
scala fremr enn sva
fregna Gripi.»
|
|
|
|
20
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Nv for mer ecca
orþ þatztv meltir,
þviat þv fram vm ser,
fylkir! lengra;
veiztv ofmicit
angr Sigvrþi,
þvi þv, Gripir! þat
gerra segia.»
|
|
|
|
21
5
|
Gripir qvaþ:
«Lá mer vm osco
efi þinnar
liosast fyr
lita eptir;
rett em ec
raþspacr taliþr
ne in heldr framvíss,
farit þatz ec vissac.»
|
|
|
|
22
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Mann veit ec engi
fyr mold ofan,
þann er fleira se
fram enn þv, Gripir!
scalatv leyna,
þott liót sé
eþa mein goriz
a minom hag.»
|
|
|
|
23
5
|
Gripir qvaþ:
«Era meþ la/stom
la/gð efi þer,
lattv, inn itri, þat,
a/þlingr! nemaz;
þviat vppi mvn,
meþan a/ld lifir,
naddels boþi!
nafn þitt vera.»
|
|
|
|
24
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Verst hyggiom þvi,
verþr at sciliaz
Sigvrþr viþ fylci
at sogoro;
leiþ visaþv
— lagt er alt fyr —
morr, mer, ef þv vilt,
moþvrbroþir!»
|
|
|
|
25
5
|
Gripir qvaþ:
«Nv scal Sigvrþi
segia gerva,
allz þengill mic
til þess neydir;
mvndo vist vita,
at vetki lygr:
dogr eitt er þer
da/þi etlaþr.»
|
|
|
|
26
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Vilcat ec reiþi
rics þioþkonvngs,
goð raþ at heldr
Gripiss þiggia;
nv vill vist vita,
þott viltki se,
hvat a synt Sigvrþr
ser fyr hondvm.»
|
|
|
|
27
5
|
Gripir qvaþ:
«Flioþ er at Heimis
fagrt alitom,
hana Brynhildi
bragnar nefna,
dottir Bvdla,
enn dyrr konvngr
harþvgðict man
Heimir foðir.»
|
|
|
|
28
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Hvat er mic at þvi,
þott mer se
fogr aliti
fodd at Heimiss?
þat scaltv, Gripir!
gorva segia,
þviat þv a/ll vm ser
orlog fyr.»
|
|
|
|
29
5
|
Gripir qvaþ:
«Hon firrir þic
flesto gamni,
fa/gr aliti
fostra Heimis;
svefn þv ne sefr,
ne vm sacar domir,
gáraþv manna,
nema þv mey ser.»
|
|
|
|
30
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Hvat mvn til licna
lagt Sigvrði?
segdv, Gripir! þat,
ef þv sia þicciz;
mvn ec mey ná
mvndi ca/pa,
þa ina fa/gro
fylciss dottvr?»
|
|
|
|
31
5
|
Gripir qvaþ:
«Iþ mvnvþ alla
eiþa vinna
fvllfastliga,
fá mvnvþ halda;
veriþ hefir þv Givca
gestr eina nott,
mantattv horsca
Heimis fostro.»
|
|
|
|
32
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Hvat er þa, Gripir!
get þv þess fyr mer,
ser þv geþleysi
i grams scapi,
er ec scal viþ mey þa
malom slíta,
er ec allz hvgar
vnna þottomc?»
|
|
|
|
33
5
|
Gripir qvaþ:
«Þv verþr, siclingr!
fyr svicom annars,
mvndo Grimhildar
gialda raþa;
mvn bioþa þer
biarthaddaþ man
dottvr sina,
dregr hon vel at gram.»
|
|
|
|
34
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Mvn ec við þa Gvnnar
gorva hleýti
oc Gvðrvno
ganga at eiga;
fvllkveni þa
fylkir vori,
ef meintregar
mer angradit.»
|
|
|
|
35
5
|
Gripir qvaþ:
«Þic mvn Grimhildr
gorva véla,
mvn hon Brynhildar
biþia fýsa
Gvnnari til handa
Gotna drotni,
heitr þv fiotliga for
fylcis modvr.»
|
|
|
|
36
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Meín ero fyr hondom,
ma ec lita þat,
ratar gorliga
raþ Sigvrdar,
ef ec scal morrar
meyiar biþia
oðrom til handa,
þeirrar ec vnna vel.»
|
|
|
|
37
5
|
Gripir qvaþ:
«Er mvnvþ allir
eiþa vinna
Gvnnarr oc Ha/gni,
enn þv, gramr! þriþi;
þa it litom vixlit,
er a leiþ eroþ,
Gvnnarr oc þv,
Gripir lygr eigi.»
|
|
|
|
38
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Hvi gegnir þat?
hvi scolom scipta
litom oc latom,
er a leiþ erom?
þar mvn flaroþi
fylgia annat
atalt meþ a/llo;
enn segþv, Gripir!»
|
|
|
|
39
5
|
Gripir qvaþ:
«Lit hefir þv Gvnnars
oc leti hans,
melsco þina
oc meginhyggior;
mvndv fastna þer
framlvndaþa
fostro Heimiss,
sér vetr fyr þvi.»
|
|
|
|
40
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Verst hyggiom þvi,
vandr mvnc heitinn
Sigvrþr meþ seggiom
at sogoro;
vilda ec eigi
velom beita
iofra brvþi,
er ec ozta ueitc.»
|
|
|
|
41
5
|
Gripir qvaþ:
«Þv mvnt hvila,
hers oddviti
merr! hia meyio,
sem þin moþir se;
þvi mvn vppi,
meþan a/ld lifir,
þioþar þengill!
þitt nafn vera.»
|
|
|
|
42
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Mvn goða qvan
Gvnnarr eiga
merr meþ monnom,
— mer segðv, Gripir! —
þoat hafi þriar netr
þegns brvþr hia mer
snarlynd sofit?
slics eroþ domi.»
|
|
|
|
43
5
|
Gripir qvaþ:
«Saman mvno brvlla/p
bodi drvccin
Sigvrþar oc Gvnnars
i sa/lom Givca;
þa ha/mom vixlit,
er it heim comit,
hefir hverr fyr þvi
hyggio sina.»
|
|
|
|
44
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Hve mvn at ynþi
eptir verþa
megð meþ monnom?
mer segðv, Gripir!
mvn Gvnnari
til gamans raþit
siþan verþa
eþa sialfom mer?»
|
|
|
|
45
5
|
Gripir qvaþ:
«Minnir þic eiþa,
máttv þegia þo,
antv Gvdrvno
godra raþa;
enn Brynhildr þicciz
brvþr vargefin,
snót fiþr vélar
ser at hefndom.»
|
|
|
|
46
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Hvat mvn at botom
brvþr sv taca,
er velar ver
vifi gerþom?
hefir snot af mer
svarna eiþa,
enga efnda,
enn vnat litit.»
|
|
|
|
47
5
|
Gripir qvaþ:
«Mvn hon Gvnnari
gorva segia,
at þv eigi vel
eiþom þyrmþir,
þa er itr konvngr
af a/llom hvg
Givca arfi
a gram trvþi.»
|
|
|
|
48
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Hvat er þa, Gripir!
getþv þess fyr mer,
mvn ec saþr vera
at sa/go þeirri,
eþa lygr a mic
lofsel kona
oc a sialfa sic?
segðv, Gripir! þat.»
|
|
|
|
49
5
|
Gripir qvaþ:
«Mvn fyr reiði
ríc brvdr vid þic
ne af oftrega
allvel scipa;
viþr þv godri
grand aldregi,
þo er vif konvngs
velom beittvð.»
|
|
|
|
50
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Mvn horscr Gvnnarr
at hvoton hennar
Gvthormr oc Ha/gni
ganga siþan?
mvno synir Givca
a sifivgi mer
eggiar rioþa?
enn segdv, Gripir!»
|
|
|
|
51
5
|
Gripir qvaþ:
«Þa er Gvdrvno
grimt vm hiarta,
broþr hennar
þer til bana raða,
oc at ongo verþr
yndi siþan
vitro vifi;
veldr þvi Grimilldr.
|
|
|
|
52
5
|
Þvi scal hvgga þic,
hers odviti!
sv mvn gipt lagit
a grams evi:
mvnat metri maþr
a mold koma
vnd solar siot,
enn þv, Sigvrþr! þiccir.»
|
|
|
|
53
5
|
Sigvrþr qvaþ:
«Sciliomc heilir!
mvnat sca/pom vinna,
nv hefir þv, Gripir! vel
gort, sem ec beiddac;
fliot myndir þv
friþri segia
mina evi,
ef þv mettir þat.»
|
|
|